Werktijden en vakantie

Het is belangrijk om duidelijkheid te hebben over je werktijden en vakantie. Lees hier alles over pauzes, overuren, minuren en werken op zondag of tijdens feestdagen.

Arbeidstijdenwet

Het is logisch dat je werkgever je vaker wil inroosteren als het druk is en minder vaak een beroep op je doet als het rustiger is. Om medewerkers te beschermen is er de Arbeidstijdenwet. De Arbeidstijdenwet (ATW) geldt voor alle medewerkers die minder dan driemaal het wettelijk minimumloon verdienen. Medewerkers die meer verdienen maar regelmatig in de nacht en/of op risicovolle plekken werken, vallen ook onder de Arbeidstijdenwet.
Volgens de Arbeidstijdenwet mag een dienst niet langer zijn dan 12 uur en de wekelijkse arbeidstijd maximaal 60 uur. In een periode van 4 weken mag je gemiddeld maximaal 55 uur per week werken en per 16 weken gemiddeld 48 uur per week.

Rooster

Volgens de nieuwe cao horeca moet je rooster minimaal 3 weken van tevoren bekend zijn. Lees hierover meer in de cao horeca 2022-2023

Pauze

Als je 18 jaar of ouder bent, heb je na 5,5 uur werken recht op 30 minuten pauze. Deze pauze kan zo nodig worden gesplitst in pauzes van elk tenminste 15 minuten. Heb je meer dan 10 uur gewerkt? Dan heb je recht op 45 minuten pauze. Ook mag deze worden opgesplitst in pauzes van elk 15 minuten. De pauzes krijg je niet doorbetaald.

Let op: ben je jonger dan 18 jaar? Dan heb je na 4,5 uur werken recht op een pauze van 30 minuten. De pauze mag ook worden gesplitst in pauzes van elk tenminste 15 minuten.

TIP: Met het urenboekje van FNV Horeca kun je jouw gewerkte uren op een goede en overzichtelijke manier bijhouden en controleren dat zal bijdragen aan een juiste loonbetaling. Ook biedt het boekje je de mogelijkheid je pauzes, verlofuren, ziektedagen en eventuele minuren bij te houden. Download het urenregistratieboekje.

Wijkt jouw urenregistratie af van die van jouw werkgever? Maak dit dan tijdig bespreekbaar en maak altijd schriftelijk bezwaar, bekijk hier een voorbeeldbrief die je kunt downloaden.


Overuren en minuren

De normale arbeidstijd in de horeca bedraagt 1976 uur per referteperiode* en gaat uit van een gemiddelde arbeidsduur van 38 uur per week op fulltime basis. Dit betekent dat je de ene week soms meer moet werken dan de andere week. Bijvoorbeeld vanwege drukte, regen of ziekte van je collega. Minuren zijn uren die je minder werkt dan dat je op basis van jouw arbeidsovereenkomst gemiddeld per week zou moeten doen maar wel krijgt uitbetaald. Overuren zijn de uren die je, op verzoek van je werkgever, in een week méér werkt dan je volgens je contract zou moeten werken.

Gedurende de referteperiode kan er geplust en gemind worden. Aan het einde van de referteperiode wordt vastgesteld hoeveel overuren en/of  minuren je hebt gemaakt.

In de artikelen 2.12 en 3.14 van de cao horeca is geregeld wat er met een overurensaldo en een minurensaldo moet gebeuren. Per 1 januari 2022 geldt:

Minuren komen aan het einde van de referteperiode te vervallen, tenzij de oorzaak van de minuren in redelijkheid voor jouw rekening behoort te komen. Hier is bijvoorbeeld sprake van als je jezelf te weinig inroostert. In dat geval dien je minuren uiterlijk binnen 3 maanden na afloop van de referteperiode in te halen. Daarna vervallen ze.

Overuren worden binnen 3 maanden na afloop van de referteperiode gecompenseerd in tijd voor tijd. Als tijd voor tijd niet mogelijk is moet je werkgever de overuren uitbetalen binnen de 3 maanden die daarop volgen tegen 100% van het uurloon voor elk overuur dat je gemaakt hebt.

*Een referteperiode is een periode van 12 aaneengesloten maanden en loopt parallel aan het vakantiejaar (1 juni t/m 31 mei) of aan een kalenderjaar (1 januari t/m 31 december). De werkgever mag er ook voor kiezen om een andere periode van 12 maanden als referteperiode aan te houden. Deze keuze moet dan voor alle werknemers in de onderneming gelden en opgenomen zijn in de individuele arbeidsovereenkomst.
 

Let op: je werkgever is verantwoordelijk voor een goede inroostering en moet daarbij rekening houden met het aantal uren waarvoor je aangenomen bent. Maar je bent zelf ook verantwoordelijk om te melden dat je te weinig werkt. Laat dit, na het ontstaan van minuren, zo snel mogelijk én bij voorkeur schriftelijk aan je werkgever weten! Bewaar het bewijs ook goed (bijvoorbeeld een e-mail).

 

Feestdagen

Erkende feestdagen zijn geen extra betaalde vrije dagen (zoals bijvoorbeeld een vakantiedag). In de cao horeca is wel een extra vergoeding opgenomen als je ook daadwerkelijk tijdens de feestdagen werkt. In eerste instantie krijg je een vergoeding in vrije tijd. Je werkgever is verplicht deze vrije tijd te compenseren in de periode van drie maanden volgend op de betreffende erkende feestdag. Als dit niet binnen deze periode van drie maanden is gelukt, dan heb je recht op uitbetaling van de gewerkte uren op een feestdag met een toeslag van 50% van je bruto-uurloon.

Besluit jouw werkgever dicht te blijven op een erkende feestdag? Dan bouw je in principe minuren op. Je werkgever moet jou wél doorbetalen. De vrije dag moet op een ander moment ingehaald worden of compenseer je met overuren. In plaats hiervan kan het ook zo zijn dat je een vakantiedag moet opnemen indien je in je arbeidsovereenkomst afspraken hebt gemaakt over een verplichte bedrijfssluiting. Kijk dit dus altijd goed na in je contract. Een andere optie die je werkgever wellicht nog heeft is de mogelijkheid van art. 3:20 lid 2 in de cao. Als jij nog een tegoed over het vakantiejaar van meer dan de bovenwettelijke vakantieuren hebt staan, mag de werkgever de tijdstippen voor het opnemen van die uren zelf aanwijzen. Het vakantiejaar loopt van 1 juni t/m 31 mei of van 1 januari t/m 31 december. In de meeste horecabedrijven wordt gekozen voor 1 januari t/m 31 december. Stel dat jij fulltime werkt en op 1 januari 2022 nog 7 vakantiedagen hebt staan, dan mag de werkgever dus op basis van de cao horeca 2 daarvan als vakantie aanwijzen.

Erkende cao horeca feestdagen zijn: nieuwjaarsdag, eerste en tweede paasdag, Koningsdag, Hemelvaartdag, eerste en tweede pinksterdag en eerste en tweede kerstdag.

Vakantie

Het vakantiejaar loopt in principe van 1 juni tot en met 31 mei. Als vakantiejaar mag ook 1 januari tot en met 31 december aangehouden worden. Deze keuze moet wel voor de hele onderneming gelden. Door een kalenderjaar en vakantiejaar gelijk te stellen is het gemakkelijker toezien wanneer vakantiedagen komen te vervallen.

Opbouw vakantiedagen
Je bouwt per uur (waarover je recht hebt op loon) 0,096 uur aan vakantie. Deze opbouw bestaat uit:

Bij een fulltime baan (gemiddeld 38 uur per week) komt dit neer op 152 wettelijke vakantie-uren (1976 x 0,0768) en (1976 x 0,0192) 38 bovenwettelijke vakantie-uren. Totaal is dat 190 vakantie-uren, omgerekend zijn dat 25 vakantiedagen.

Let op: de opbouw vindt niet alleen plaats over normale gewerkte uren, maar ook bijvoorbeeld tijdens de opname van een vakantie of tijdens ziekte. Je bouwt geen vakantie-uren op over de uren waarin feestdagentoeslag of overwerk in geld wordt gecompenseerd.

Opnemen vakantie
Als jij vakantie wilt opnemen, dan dien je een verzoek in bij je werkgever. In dit verzoek geef je aan wanneer en voor hoe lang je op vakantie wilt. Je werkgever stelt de vakantie dan, voor zover mogelijk, vast volgens jouw wensen.

Verval van vakantiedagen:
Wettelijke vakantiedagen vervallen een half jaar na het kalenderjaar waarin je ze hebt opgebouwd. Wettelijke vakantiedagen die je hebt opgebouwd in de periode van 1 januari 2021 t/m 31 december 2021 vervallen dus op 1 juli 2022. Bovenwettelijke vakantiedagen verjaren na 5 jaar.

Vakantiegeld

Iedereen die werkt, heeft recht op vakantiegeld. Jij dus ook. Dit wordt één keer per jaar uitbetaald, uiterlijk in de maand juni. Het vakantiegeld in de horeca bedraagt 8% van het loon* dat je in het vakantiejaar (1 juni tot en met 31 mei het jaar daarop) bij je werkgever hebt verdiend. Je werkgever mag als vakantiejaar voor de vakantiedagen/uren ook 1 januari tot en met 31 december aanhouden. Die keuze moet dan voor alle werknemers in de onderneming gelden. Het vakantiegeld is vaak iets minder dan een bruto maandsalaris.

* Hierin zijn incidentele toeslagen, gratificaties en beloning in natura niet inbegrepen. Hierbij geldt dat over alle gewerkte uren in het vakantiejaar de som van het loon en de vakantiebijslag ten minste 108% van het minimumloon moet bedragen.

Let op: je betaalt wel meer inkomstenbelasting over je vakantiegeld dan over je gewone loon! Het percentage hierover wordt bepaald door de Belastingdienst.


Werken op zondag

Volgens de wet heb je per jaar recht op 13 vrije zondagen. Je werkgever kan je dus verplichten om op 39 zondagen per jaar te werken. Val je onder de cao horeca en wil je een keer in het weekend niet ingeroosterd worden? Dan moet je als medewerker vrij vragen. De werkgever moet dat toestaan als:

Let op: dit betekent niet dat je eerst 39 zondagen gewerkt moet hebben, voordat je recht hebt op een vrij weekend! Wil je werkgever je meer dan 39 zondagen inroosteren dan moet jij hier nadrukkelijk toestemming voor geven.


Meer of minder werken

In de Wet Flexibel Werken (WFW) zijn regels opgenomen om een verzoek om meer of minder uren te werken, of flexibel te gaan werken in te dienen. Je kunt een verzoek indienen als je aan de volgende voorwaarden voldoet:


Schrijf een brief waarin je je werkgever vraagt of je meer, minder of flexibel mag gaan werken. Je hoeft geen reden voor je verzoek te geven. Stuur dit verzoek tenminste 2 maanden voor de datum dat je meer of minder wilt gaan werken naar je werkgever. Bekijk hier een voorbeeldbrief.

Je werkgever moet met jou overleggen over het verzoek. Ook zal hij nagaan of er voor het bedrijf redenen zijn waarom het niet zou kunnen. Uiteindelijk neemt de werkgever een beslissing. Uiterlijk een maand voordat je korter of langer wilt gaan werken, moet je een schriftelijk bericht krijgen of je werkgever akkoord gaat met je verzoek om meer of minder te gaan werken. Is je werkgever akkoord met je verzoek om meer of minder te gaan werken, dan wordt je arbeidsovereenkomst aangepast. Houd er rekening mee dat je arbeidsovereenkomst daarmee dan ook echt is veranderd. De nieuwe afspraken blijven dus gelden, ook als je omstandigheden (weer) veranderen. In principe moet je werkgever uitgaan van de werktijden die jij wilt. Kan dat niet, dan moet hij schriftelijk aangeven waarom dat niet kan en een voorstel doen voor een andere verdeling. Jij beslist of je daarop ingaat. Zo niet, dan gaat de aanpassing niet door.

Als je werkgever niet akkoord gaat, hoor je dat ook uiterlijk een maand van tevoren per brief. Je werkgever is verplicht om daarbij te melden wat de reden is dat hij je verzoek afwijst. Het is mogelijk dat je werkgever niets doet. Heb je een maand voordat je meer of minder zou willen gaan werken nog niets gehoord? Dan mag je doen alsof je werkgever akkoord is gegaan met je verzoek, ook al is dat door je werkgever niet schriftelijk bevestigd.

Als je werkgever jouw verzoek terecht weigert, moet je 1 jaar wachten voordat je een nieuw verzoek mag doen.

Inloggen Mijn FNV Horeca

Wachtwoord vergeten?
Nu registreren.